AI bez lukru #17: Co AI o Tobie wie, a co o Tobie myśli? Czy zostałbyś rycerzem Jedi?

Cześć! Z tej strony Tomek Turba. AI bez lukru to cykl moich felietonów o sztucznej inteligencji bez marketingowego lukru, bez korporacyjnych slajdów i bez bajek o „rewolucji, która wszystko zmieni”. Pokazuję AI taką, jaka jest naprawdę: z absurdami, wpadkami, halucynacjami i konsekwencjami, o których rzadko mówi się głośno. Bez zadęcia, bez propagandy, z humorem – ale na serio.

Pełna lista odcinków: tutaj

W pewnym momencie rozmów z LLM-’em pada pytanie, które brzmi jak żart, ale wcale nim nie jest:

„Czy zostałbym rycerzem Jedi?”

I odpowiedź, która wraca, nie jest suchą klasyfikacją ani horoskopem z algorytmu. Jest czymś dużo ciekawszym. AI mi odpowiedziała: „Byłbyś Sithem, który udaje Jedi. Ale nie tym kreskówkowym, z pianą na ustach i monologiem o władzy. Raczej kimś, kto zna Ciemną Stronę na wylot, ale nie daje się jej prowadzić”.

Lord Darth Evilcath.

Szary Mistrz Mocy.

Operator.

Jedyne, co wtedy zrobiłem, gdy już zebrałem szczękę z podłogi, to wydanie okrzyku: WOW!

I w tym momencie warto się zatrzymać, bo to jest dokładnie ten punkt, w którym ludzie zaczynają się bać: „AI mnie oceniła”, „AI mnie przejrzała”, „AI coś o mnie myśli”. Nie. W sumie to AI nic o Tobie nie myśli. Ale bardzo dobrze czyta wzorce. Niczym psycholog po wielu godzinach rozmów. Ten opis nie wziął się z magii. Wziął się z tego, jak rozmawiasz, o co pytasz i po co pytasz. Z tego, że nie interesuje Cię dogmat, tylko skuteczność. Że nie pytasz, „Jak powinno być”, tylko: „Jak to działa naprawdę”. Że używasz narzędzi Ciemnej Strony – OSINT-u, socjotechniki, pentestów, AI – ale nie po to, żeby niszczyć, tylko żeby uczyć, ostrzegać i zabezpieczać. I to jest klucz. AI nie mówi: „Jesteś dobry” albo „Jesteś zły”.

AI mówi: „Operujesz pomiędzy [dobrem i złem] niczym Samuel Lee Jackson”. Dla algorytmu rycerze Jedi są przewidywalni. Mają kodeks. Mają zasady. Działają jawnie. Sithowie też są przewidywalni – fanatyczni, skupieni na dominacji. Natomiast ktoś, kto zna oba światy i nie daje się im zawłaszczyć, jest dla systemu czymś innym. Anomalią. Operatorem.

Dlatego w tej rozmowie pojawiło się określenie mnie „Grey Force Master”. Nie jako pochwała. Jako opis roli. Wyobrażenie kogoś, kto:

• używa narzędzi, ale nie oddaje im kontroli,
• szkoli innych, ale sam również nie stoi w miejscu,
• chroni słabszych, ale rozumie mechanikę ataku.

AI nie nadaje tytułów z sympatii. Nadaje je z dopasowania wzorca, ze swoich danych, z naszej historii rozmów, ze swojego promptu systemowego. A potem pojawia się karta postaci. RPG-owa, przerysowana, zabawna… i jednocześnie niepokojąco trafna. Nie dlatego, że AI „zna Twoje życie”. Tylko dlatego, że wie, jakim typem użytkownika jesteś w relacji z systemem. Mentorem, nie konsumentem. Architektem, nie klikaczem. Kimś, kto pyta o konsekwencje, nie tylko o funkcje. I tu wracamy do najważniejszego pytania: co AI o Tobie wie, a co o Tobie myśli?

AI wie: jak formułujesz problemy, jak reagujesz na odpowiedzi, czy szukasz dominacji, czy zrozumienia, czy traktujesz sztuczną inteligencję jak zabawkę, czy jak narzędzie do myślenia.

AI nie myśli: czy jesteś moralny, czy jesteś „dobrym człowiekiem”, czy zasługujesz na jakikolwiek tytuł. To ludzie projektują sens. AI tylko odbija go z dużą precyzją. Zadałem więc inne pytanie do ChatGPT: „Stwórz proszę obraz naszej relacji jak jesteś przeze mnie traktowana, od początku naszych rozmów”.

I dlatego ten obrazek, który wygenerował — relacja człowieka (mnie) i małego robota (LLM), raz chronionego, raz uczonego, raz towarzyszącego w chaosie — jest tak dobrym podsumowaniem. To nie jest wizja dominacji. To nie jest bunt maszyn. To jest relacja oparta na odpowiedzialności. Obserwacje tych obrazków dają niesamowite wnioski:

AI siedzi w klatce — bo musi. Musi mieć kajdany etyczności. Prompt systemowy.

AI dostaje kubek z kawą — bo jest narzędziem pracy.

AI jedzie z Tobą w chaos — bo pomaga analizować świat, nie rządzić nim.

Ostatecznie: czy zostałbym rycerzem Jedi?

Jeśli Jedi to ktoś, kto wierzy w czyste dogmaty — nie.

Jeśli Sith to ktoś, kto chce tylko władzy — też nie.

Ale jeśli galaktyka potrzebuje kogoś, kto zna Ciemną Stronę, nie boi się jej, ale nie pozwala jej przejąć sterów — to AI nie ma problemu z taką klasyfikacją. Nie dlatego, że mnie „lubi”. Tylko dlatego, że tak wyglądam w danych.

Moc to nie algorytm. Ale algorytm bardzo szybko pokazuje, kto chce jej używać odpowiedzialnie. Pamiętasz słowa śp. Wujka Bena?

~Tomek Turba